Bài 14: ĐIỀU HOÀ, TỐC ĐỘ VÀ NHỊP ĐIỆU
GIỚI THIỆU
ĐIỀU HÒA
TỐC ĐỘ
NHỊP ĐIỆU
TỐC ĐỘ ĐƯỢC HƯỚNG DẪN NHƯ THẾ NÀO
GIỚI THIỆU
Điều hoà trong âm nhạc nói về khả năng để đánh một bài nhạc từ đầu đến cuối mà không bị lẹ lên hoặc chậm lại. Nó đồng thời gồm có khả năng để giữ nhịp và nhấn mạnh một vài nốt nào đó (hoặc nghỉ) chính xác tại cùng một lúc với những người khác trong ban nhạc.
Điều hoà có thể rất là khó trong lúc đầu đối với người mới tập ghita hoặc một nhạc cụ nào đó, chúng ta cũng đã thường nghe và thấy một người mới tập như thế nào. Khi mà họ đang chủ yếu là lo về những ngón tay bấm sao cho đúng vị trí của nó và với vấn đề đánh cho rõ gam hoặc nốt nhạc họ muốn, nhịp trở thành một vấn đề ác mộng.
ĐIỀU HÒA
Điều hoà, cũng như những phần khác là một kỹ năng phát triển khi mình đánh càng nhiều; nó liên hệ chặt chẽ với lòng tự tin và kinh nghiệm. Và cũng như lên dây đàn, nó là một kỹ thuật sẽ làm mất đi tác dụng của bài nhạc nếu nó không đạt được tiêu chuẩn.
Thông thường chúng ta sẽ nghe những danh từ như là kéo nhịp, giảm nhịp, hoặc những danh từ chuyên môn tương tự .
Đó là vì mình chưa giữ được sự điều hoà - đánh lúc nhanh lúc thì chậm lại -tuy mình không biết được điều này, nhưng người nghe sẽ nhận ra được liền. Có lẽ theo tôi nghĩ thì nó sẽ hiển hiện ra rõ ràng hơn là những nốt "vấp".
Tuy rằng điều hoà thuộc về một vấn đề "cảm giác", nó đã được nguyên cứu, và tạo thành những ký hiệu dùng để có thể thông tin và liên lạc với những người khác dưới hình thức ký hiệu âm nhạc.
Trong những trang tiếp theo chúng ta sẽ bàn về cách mà nhịp điệu có thể viết xuống để liên lạc với những nười khác. Vì đa số người chơi đàn học bằng tai hoặc tự tập, cho nên những ký hiệu âm nhạc này thấy có vẻ không cần thiết.
Nhưng tôi vẫn tin chắc chắn rằng, điều hiểu biết thêm về sự cấu tạo của nhịp cũng như những phần lý thuyết khác sẽ giúp mình học lẹ hơn, biết được mình đang làm gì, đánh một cách chính xác hơn và đánh khá hơn. Hơn nửa, một sự hiểu biết về ký hiệu của nhịp là một điều quan trọng giúp chúng ta có thể đánh một bài nhạc hoặc bài hát chưa nghe qua lần nào, hoặc khi bạn muốn viết bài phối, dòng gam hoặc là soạn bài mình đã phối.
TỐC ĐỘ
Điều hoà được chia thành hai phần - Tốc độ và Nhịp. Tốc Độ được coi là độ nhanh chậm của một bài nhạc. Tốc độ trong âm nhạc được đo bằng bao nhiêu nhịp trong một phút -- và, thường thì một nhịp được tiêu biểu do một note đen (1/4) coi hình 1.
Điều này có nghĩa là bài nhạc có nhanh lên hoặc chậm lại đều do sự thay đổi của tốc độ, do đánh nhiều hoặc ít nhịp trong một phút. Những ký hiệu trong âm nhạc cho mình biết về tốc độ được giải thích ở những bài tiếp theo. Và dụng cụ máy đo nhịp cũng sẽ được nói đến.
NHỊP ĐIỆU
Nhịp điệu là cách mà tốc độ được đánh ra. Tốc độ thì cho mình biết bao lâu nó cần để đánh một nhóm nốt, nhịp điệu báo cho ta biết nốt nào trong nhóm cần được nhấn mạnh hoặc "nêu bậc" và cái nào không. Khi chúng ta nghe một bài nhạc chúng ta có cảm giác về nhịp điệu một cách tự nhiên, bằng cách nhịp chân theo điệu nhạc. Nhịp điệu, do đó, là những gì tạo ra cái "cảm giác" của bài nhạc.
TỐC ĐỘ ĐƯỢC HƯỚNG DẪN NHƯ THẾ NÀO
Thông thường thì trong một bài nhạc họ sẽ cho ta biết bài đó đánh nhanh hoặc chậm bằng cách dùng một nốt đen (1/4) coi dưới.
- Hình 1
Hướng dẫn tốc độ
Đôi khi ta thấy những chữ như "Chậm," "Nhanh" nó cho ta biết một khái niệm tổng quát về tốc độ của bài, như chậm cỡ nào và nhanh thì cỡ nào.
Trong những trường hợp như vậy thì nhạc trưởng hoặc người chơi trống thường phải cho một tốc độ chính xác hơn. Còn trong nhạc cổ điển, và trước năm 1816 khi máy nhịp được chế ra thì họ dùng những danh từ của ngôn ngữ Ý Đại Lợi để diễn tả những tốc độ khác nhau thường thấy nhất:
- Tiếng Ý ----------Tiếng Việt ----------------- Nhịp Mỗi Phúc
Largo - - - - - - - Chậm và uy nghi - - - - - - 40-66
Adagio - - - - - - Chậm thong thả - - - - - - - 66-76
Andante - - - - - Trung bình độ đi bộ - - - - - 76-108
Moderato - - - - Trung bình - - - - - - - - - - 108-120
Allegro - - - - - - Nhanh - - - - - - - - - - - - - 120-168
Presto - - - - - - Rất Nhanh - - - - - - - - - - -168-208
Dù cách thức và tốc độ như thế nào, chọn đúng tốc độ cho một bài nhạc là một trong những vấn đề khá quan trọng cho nhạc phẩm.
[url=http://vgt.rockfanclub.org/modules/about/]Copyright 2005 by Lê Duy
VGT-Vietnam Guitar Technology ®
"Committed to Progress"[/url]
